Hoang_philong
23-12-08, 01:46 AM
Ông Trần Quang Diệu (Nhâm Tuất 1802) ở Thôn Tú Sơn, xã Đức Lân, huyện Mộ Đức, chồng nữ Đô đốc Bùi Thị Xuân, cả hai đều là danh tướng Tây Sơn. Thời thanh niên, do căm giận lũ quan lại, hào lý tham nhũng, ức hiếp dân lành, ông đứng lên chiêu mộ những người cùng chí hướng, lập căn cứ ở vùng núi Thạch Bi để chống lại. Sau khi Tây Sơn phát cờ khởi nghĩa, vợ chồng ông kéo quân về hợp nhất với quân Tây Sơn, cùng Nguyễn Huệ lập nhiều chiến công đánh đuổi quân Thanh xâm lược đầu xuân Kỷ Dậu 1789. Năm 1790, vua Quang Trung bổ nhiệm ông làm Đốc trấn Nghệ An, trông coi việc xây thành Phượng Hoàng trung đô. Năm 1792, vua Quang Trung mất, ông được cử giữ chức Thái Phó, tận tình giúp vua Cảnh Thịnh. Từ phía Nam, nhiều lần Nguyễn Ánh đem quân ra đánh thành Quy Nhơn, ông đã nhiều lần đánh quân Ánh đại bại. Năm 1802, được tin quân Tây Sơn bị đánh bại ở Trấn Ninh, ông cùng Võ Văn Dũng kéo quân ra Nghệ An cứu viện. Nhưng ra đến huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) nghe tin Nghệ An đã mất về tay quân Nguyễn Ánh, ông cùng vợ dẫn quân lên phía Tây, định theo đường thượng đạo ra Bắc. Đến huyện Thanh Chương, vợ chồng ông rủi ro bị bắt. Sau nhiều ngày tra trấn nhưng không được, Nguyễn Ánh đã dùng hình phạt rất dã man để giết cả gia quyến ông. Ông bị xử tội lột da, vợ con ông bị voi dày.