Trương Đăng Quế

[Hoang_philong]

Trương Đăng Quế (1793-1865), tự là Diên Phương, hiệu là Đoan Trai hay Quảng Khê Tẩu (ông già Quảng Khê), quê làng Mỹ Khê Tây xã Sơn Mỹ xã Tịnh Khê huyện Sơn Tịnh tỉnh Quảng Ngãi, quan Đại thần phụ chính nhà Nguyễn, phụng sự trong bốn triều đầu tiên của nhà Nguyễn (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức). Trương Đăng Quế còn là một nhà văn và nhà giáo. Ông từng là thầy học của vua Thiệu Trị.


Tiểu sử
Tuy Thanh quận công Trương Đăng Quế sinh ngày 1 tháng 11 năm Quý Sửu (1793). Năm 1819, ông đỗ kỳ thi hương. Năm 1820 ông bắt đầu ra làm quan. Năm 1836 ông làm Binh bộ Thượng thư, Cơ mật đại thần, dẫn đầu đoàn Kinh lược sáu tỉnh Nam Kỳ nhằm: lập sổ địa bạ, quản lý đất đai, ổn định công việc hành chính các tỉnh Nam kỳ. Đầu năm 1837 ông được điều ra Thanh Hóa, làm Kinh lược sứ, cùng với Doãn Uẩn và Nguyễn Đăng Giai, dẹp loạn đảng Lê Duy Hiển chống triều đình nhà Nguyễn, ổn định tình hình hành chính ở Thanh Hóa.

Ông là cha của quan đại thần dưới triều Nguyễn Trương Quang Đản





Tác phẩm
Các tác phẩm của Trương Đăng Quế gồm:

Đại Nam liệt truyện, viết về tiểu sử các nhân vật nổi tiếng dưới triều các chúa Nguyễn và nhà Nguyễn, cho đến đời vua Thiệu Trị.
Đại Nam thực lục tiền biên, sách lịch sử Việt Nam thời kỳ các chúa Nguyễn, từ chúa Nguyễn Hoàng đến chúa Nguyễn Phúc Thuần.
Đại Nam thực lục chính biên, ba kỷ đầu: đệ nhất kỷ, đệ nhị kỷ, đệ tam kỷ.
Quảng Khê thi văn tập, tuyển tập văn thơ của Trương Đăng Quế.