Quê Tôi
19-11-09, 10:25 AM
Chính tiềm năng và thành quả nghiên cứu khoa học đã đưa K.U. Leuven lên một trường đại học đẳng cấp châu Âu; đẳng cấp quốc tế, một điểm đến của sinh viên nhiều nước.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883094_Hinh1.jpg
Hình 1: ĐH Leuven cổ kính
Vì chính nghiên cứu khoa học là một trong những yếu tố quan trọng, yếu tố quyết định tạo nên chất lượng đào tạo, tạo nên thương hiệu thực sự của một trường đại học.
Trước đây, tôi đã nhấn mạnh điều đó khi viết về Đại học Thanh Hoa, một trường đại học châu Á, ở một nước rất lớn - Trung Quốc và bây giờ đây, về một trường châu Âu, ở một quốc gia rất nhỏ - Vương quốc Bỉ.
Nước nhỏ, đại học lớn
Đúng, Vương quốc Bỉ là một quốc gia nhỏ, chỉ 10,58 triệu dân và mật độ dân số khá dày với 343 người/km2. Lại là một đất nước đa sắc tộc, đa ngôn ngữ, chia thành nhiều vùng với những cộng đồng ngôn ngữ khác nhau – Hà Lan, Pháp và Đức. Hoàn cảnh đó tạo nên những khó khăn riêng biệt, có thể ảnh hưởng đến sự thống nhất trong đời sống mọi mặt của đất nước.
Đất nước này lại trải qua lịch sử hình thành, phát triển không được thuận lợi như bao quốc gia khác. Từ một phần đất thuộc Pháp, rồi chuyển qua tay Hà Lan; Đức và chỉ được trở thành quốc gia độc lập vào năm 1830, nhưng rồi lại hai lần bị Đức xâm chiếm. Một nước Bỉ độc lập thực sự chỉ bắt đầu từ năm 1945 đến nay.
Trong điều kiện như vậy, điều đáng để cho chúng ta suy nghĩ là, giờ đây, đất nước này đã trở thành một nước công nghiệp phát triển, có thu nhập trên đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới và có nhiều trường đại học chất lượng cao. Đại học Leuven là một hình ảnh tiêu biểu.
ĐH Leuven có quy mô đào tạo thuộc loại lớn. Số lượng sinh viên bậc đại học, bậc cao học và nghiên cứu sinh đều đông. Tổng số sinh viên đến 34.160, trong đó 4.570 người nước ngoài. Tổng số nghiên cứu sinh tiến sĩ là 475 người, trong đó 130 người ngoại quốc. Tổng số cán bộ nhân viên là 17.000 người, trong đó hơn một nửa (9.133) làm việc trong Trường ĐH Leiven, còn non nửa (8.314) làm việc ở các bệnh viện của trường đại học.
Là một trường đa ngành nghề; ĐH Leuven bao gồm 14 khoa, gộp thành bốn nhóm lớn. Nhóm 1: Nghệ thuật - Nhân văn. Nhóm 2: Khoa học xã hội. Nhóm 3: Khoa học Tự nhiên - Kỹ thuật - Công nghệ. Nhóm 4: Đời sống - Sinh Y.
Những khoa như Luật; Quản trị; Kinh tế; Nghệ thuật, Khoa học & Công nghệ, Y học… nổi tiếng về chất lượng đào tạo. Và chính những khoa, những lĩnh vực đào tạo có thương hiệu đó đều gắn liền với sự nổi tiếng về tiềm năng và thành tựu nghiên cứu triển khai khoa học và khoa học công nghệ (KHCN) nói riêng của ĐH Leuven.
Tiềm năng và thành tựu khoa học
Tôi đã cảm nhận ra cụ thể thực tế trên qua những điều được nhìn thấy, những gì được nghe trong buổi tiếp chuyện với những nhà lãnh đạo chủ chốt của Đại học Leuven, Giáo sư Mart Buekers; Phó Chủ tịch Đại học Leuven về đối ngoại và Giáo sư Ludo Melis; Phó Hiệu trưởng về chính sách giáo dục.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883096_Hinh2.jpg
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883095_Hinh2b.jpg
Hình 2: Lãnh đạo Đại học Leuven tiếp chuyện.
Các vị chủ nhà cho tôi biết rằng: ngân sách được đầu tư ở ĐH Leuven hằng năm khá cao, riêng năm 2008 đến 666 triệu euro. Nguồn ngân sách chủ yếu do Chính phủ cấp. GS. Mart Buekers cho biết thêm: Còn có những khoản tài chính bổ sung khác, do ký hợp đồng đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ với các doanh nghiệp và tổ chức khác bên ngoài, thu từ các sản phẩm nghiên cứu triển khai, từ các nguồn thu khác như học phí, viện phí v.v…
Phần ngân sách đầu tư cho nghiên cứu triển khai khoa học chiếm tỷ lệ đáng kể: một phần ba. Riêng năm học 2008-2009, đầu tư đến 276 triệu EUR. Về nhân lực, số người tham gia nghiên cứu đến 5.109 nghiên cứu viên (bao gồm biên chế chính thức của nhà trường, nghiên cứu sinh, hậu tiến sĩ và cộng tác viên), trong đó 1276 NCV cao cấp và 3.833 NCV trẻ.
Qua nhiều năm đầu tư, phát triển, đến nay ĐH Leuven đã có những trung tâm nghiên cứu triển khai hiện đại với nhiều phòng thí nghiệm hàng đầu thế giới. Trong những cơ sở đó, một số thuộc ĐH Leuven hoàn toàn, một số khác là tài sản phối hợp, kết hợp với các trường đại học khác, hay các cơ quan khoa học, công nghệ, y tế… bên ngoài mà ĐH Leuven đóng vai trò trung tâm.
Có thể điểm ra đây 2 đơn vị trong số những trung tâm khoa học công nghệ nổi tiếng ở ĐH Leuven như: Viện Nghiên cứu Y học Rega, Trung tâm Vi Điện tử (CIMEC), Viện Công nghệ Sinh học (VIB), Viện Năng lượng, Viện Triết học v.v…
a/ Viện Nghiên cứu Y học Rega
Viện Rega bao gồm nhiều đơn vị nghiên cứu về y học và thuốc chữa bệnh với nhiều phòng thí nghiệm chuyên ngành hiện đaị. Viện này liên kết chặt chẽ với nhiều nhà bào chế thuốc nổi tiếng, phát minh ra những loại thuốc đặc hiệu để chữa những bệnh nan y của thời đạị.
Một số thành tựu khoa học thu được ở Viện Rega đã nổi tiếng trên thế giới. Chẳng hạn, nhóm nghiên cứu của GS Marc Van Ranst đã tìm thấy hợp chất chloroquine "có tác dụng tích cực chống lại coronavirus SARS". Nhóm này cho biết: Chloroquine có vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa, chữa bệnh suy hô hấp cấp SARS.
Hoặc, gần đây, Ủy ban châu Âu và Văn phòng phát minh châu Âu (EPO) đã trao tặng giải thưởng Cống hiến trọn đời trao cho nhà nghiên cứu y sinh người Bỉ, GS Erik De Clercq, Viện Rega về những công trình nghiên cứu thuốc chống virus; sử dụng trong điều trị những căn bệnh như HIV, viêm gan siêu vi B và bệnh ecpet.
Cần bổ sung thêm rằng, bên cạnh Viện Rega, bên cạnh ĐH Leuven là các bệnh viện đại học với ngót 1.000 giường bệnh. Đây là những cơ sở lý tưởng cho công việc nghiên cứu, thực hành và thử nghiệm các quy trình điều trị, thuốc đặc trị mới. Các bệnh viện ĐH Leuven còn nổi tiếng về thu hút bệnh nhân từ nhiều nước khác nhau ở châu Âu và thế giới.
b/ Trung tâm Vi Điện tử (CIMEC)
Đây là một cơ sở nghiên cứu, sản xuất phối hợp của nhiều trường đại học và cơ quan sản xuất kinh doanh. IMEC nổi tiếng là một trung tâm khoa học có tính độc lập hàng đầu tại châu Âu với 1.700 biên chế. Xung quanh CMEC có nhiều phòng thí nghiệm; xưởng sản xuất; công ty kinh doanh vệ tinh, chuyên nghiên cứu; đào tạo và sản xuất trong lĩnh vực điện tử nano; công nghệ nano; điện tử sinh học; điện tử hữu cơ; điện tử thần kinh; sản xuất chíp - 3D và pin mặt trời v.v…
Trung tâm đã và đang hứa hẹn đưa ra thị trường những công nghệ, sản phẩm độc đáo và quan trọng đối với công nghệ và sức khỏe con người.
Chẳng hạn, cùng với các nhà thầu sản xuất bán dẫn lớn nhất thế giới hợp tác đưa ra các quy trình công nghệ với các cổng có kích thước 22nm và bé hơn. Hoặc, Trung tâm IMEC đã phát triển thiết bị đo điện não đồ EEG sử dụng năng lượng cực nhỏ, cung cấp bởi nhiệt phát ra từ cơ thể, có thể gửi thông tin đến máy tính bằng sóng radio.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883097_hinh3.jpg
Hình 3: Nghiên cứu điện não đồ ở Viện Rega
Bài học từ chân lý cuộc sống
Hai cơ sở nghiên cứu nói trên, cũng như các cơ sở nghiên cứu triển khai khác, ngoài chức năng chính là nghiên cứu và ứng dụng khoa học, còn là "địa bàn rất quan trọng trong công việc đào tạo đại học và sau đại học ở ĐH Leuven và hỗ trợ một số trường đại học, cao đẳng khác trong nước - GS. Beukers.".
Chỉ có những cơ sở nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sản xuất như vậy nằm ngay trong trường đại học mới có thể kết hợp hữu cơ, tốt nhất vai trò nhà khoa học giỏi với thầy giáo giỏi, giữa sản phẩm khoa học tiên tiến với bài giảng hấp dẫn và bản luận án chất lượng cao, giữa phòng thí nghiệm và xưởng máy hiện đại với bài thực hành sống động và phong phú.
Rõ ràng, ĐH Leuven đã quán triệt phương châm mang tính chân lý phổ biến của quy trình đào tạo đại học là kết nối giảng dạy và nghiên cứu, lý thuyết với thực hành, bài giảng với các kỳ thực tập tại các doanh nghiệp, nhà máy xí nghiệp, bệnh viện…
Hay nói cách khác, trong thực tế, họ thực hiện tốt điều mà ở nước ta cũng từng nói, là tạo thành thế chiến lược “kiềng 3 chân” trong đào tạo đại học.
Chính phương châm đó đã mang lại cho ĐH Leuven này những thành tựu khoa học công nghệ tầm cỡ quốc tế, vừa đào tạo được những tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân, kỹ sư, bác sĩ có chất lượng cao được thế giới chấp nhận, họ đang thu hút một lượng lớn sinh viên và nghiên cứu sinh từ các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883098_hinh4.jpg
Hình 4: NCS từ VN chuyên ngành Quản trị Công nghiệp bên một mô hình cơ khí.
ĐH Leuven xứng đáng được đưa vào TOP 100 (thứ 65) trong những đại học đẳng cấp quốc tế và xếp hạng thứ 10 trong những đại học nghiên cứu xuất sắc của châu Âu.
Thành công của các trường đại học trên thế giới, như ĐH Leuven, cũng là bài học quý giá, nóng hổi đối với tất cả các đại học và cao đẳng nước ta, với toàn hệ thống đại học Việt Nam.
Chúng ta từng nói nhiều, viết nhiều, nhưng việc phải làm trước hết là hình thành các viện nghiên cứu trong trường đại học, phối hợp hay sáp nhập các viện nghiên cứu vào các trường đại học, thậm chí nhập Bộ Giáo dục (hay khối đại học) với Bộ Khoa học.
Tất cả vẫn đang là niềm mong ước cháy bỏng của những ai còn tâm huyết với sự nghiệp “trồng người” ở nước ta.
Vietnamnet
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883094_Hinh1.jpg
Hình 1: ĐH Leuven cổ kính
Vì chính nghiên cứu khoa học là một trong những yếu tố quan trọng, yếu tố quyết định tạo nên chất lượng đào tạo, tạo nên thương hiệu thực sự của một trường đại học.
Trước đây, tôi đã nhấn mạnh điều đó khi viết về Đại học Thanh Hoa, một trường đại học châu Á, ở một nước rất lớn - Trung Quốc và bây giờ đây, về một trường châu Âu, ở một quốc gia rất nhỏ - Vương quốc Bỉ.
Nước nhỏ, đại học lớn
Đúng, Vương quốc Bỉ là một quốc gia nhỏ, chỉ 10,58 triệu dân và mật độ dân số khá dày với 343 người/km2. Lại là một đất nước đa sắc tộc, đa ngôn ngữ, chia thành nhiều vùng với những cộng đồng ngôn ngữ khác nhau – Hà Lan, Pháp và Đức. Hoàn cảnh đó tạo nên những khó khăn riêng biệt, có thể ảnh hưởng đến sự thống nhất trong đời sống mọi mặt của đất nước.
Đất nước này lại trải qua lịch sử hình thành, phát triển không được thuận lợi như bao quốc gia khác. Từ một phần đất thuộc Pháp, rồi chuyển qua tay Hà Lan; Đức và chỉ được trở thành quốc gia độc lập vào năm 1830, nhưng rồi lại hai lần bị Đức xâm chiếm. Một nước Bỉ độc lập thực sự chỉ bắt đầu từ năm 1945 đến nay.
Trong điều kiện như vậy, điều đáng để cho chúng ta suy nghĩ là, giờ đây, đất nước này đã trở thành một nước công nghiệp phát triển, có thu nhập trên đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới và có nhiều trường đại học chất lượng cao. Đại học Leuven là một hình ảnh tiêu biểu.
ĐH Leuven có quy mô đào tạo thuộc loại lớn. Số lượng sinh viên bậc đại học, bậc cao học và nghiên cứu sinh đều đông. Tổng số sinh viên đến 34.160, trong đó 4.570 người nước ngoài. Tổng số nghiên cứu sinh tiến sĩ là 475 người, trong đó 130 người ngoại quốc. Tổng số cán bộ nhân viên là 17.000 người, trong đó hơn một nửa (9.133) làm việc trong Trường ĐH Leiven, còn non nửa (8.314) làm việc ở các bệnh viện của trường đại học.
Là một trường đa ngành nghề; ĐH Leuven bao gồm 14 khoa, gộp thành bốn nhóm lớn. Nhóm 1: Nghệ thuật - Nhân văn. Nhóm 2: Khoa học xã hội. Nhóm 3: Khoa học Tự nhiên - Kỹ thuật - Công nghệ. Nhóm 4: Đời sống - Sinh Y.
Những khoa như Luật; Quản trị; Kinh tế; Nghệ thuật, Khoa học & Công nghệ, Y học… nổi tiếng về chất lượng đào tạo. Và chính những khoa, những lĩnh vực đào tạo có thương hiệu đó đều gắn liền với sự nổi tiếng về tiềm năng và thành tựu nghiên cứu triển khai khoa học và khoa học công nghệ (KHCN) nói riêng của ĐH Leuven.
Tiềm năng và thành tựu khoa học
Tôi đã cảm nhận ra cụ thể thực tế trên qua những điều được nhìn thấy, những gì được nghe trong buổi tiếp chuyện với những nhà lãnh đạo chủ chốt của Đại học Leuven, Giáo sư Mart Buekers; Phó Chủ tịch Đại học Leuven về đối ngoại và Giáo sư Ludo Melis; Phó Hiệu trưởng về chính sách giáo dục.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883096_Hinh2.jpg
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883095_Hinh2b.jpg
Hình 2: Lãnh đạo Đại học Leuven tiếp chuyện.
Các vị chủ nhà cho tôi biết rằng: ngân sách được đầu tư ở ĐH Leuven hằng năm khá cao, riêng năm 2008 đến 666 triệu euro. Nguồn ngân sách chủ yếu do Chính phủ cấp. GS. Mart Buekers cho biết thêm: Còn có những khoản tài chính bổ sung khác, do ký hợp đồng đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ với các doanh nghiệp và tổ chức khác bên ngoài, thu từ các sản phẩm nghiên cứu triển khai, từ các nguồn thu khác như học phí, viện phí v.v…
Phần ngân sách đầu tư cho nghiên cứu triển khai khoa học chiếm tỷ lệ đáng kể: một phần ba. Riêng năm học 2008-2009, đầu tư đến 276 triệu EUR. Về nhân lực, số người tham gia nghiên cứu đến 5.109 nghiên cứu viên (bao gồm biên chế chính thức của nhà trường, nghiên cứu sinh, hậu tiến sĩ và cộng tác viên), trong đó 1276 NCV cao cấp và 3.833 NCV trẻ.
Qua nhiều năm đầu tư, phát triển, đến nay ĐH Leuven đã có những trung tâm nghiên cứu triển khai hiện đại với nhiều phòng thí nghiệm hàng đầu thế giới. Trong những cơ sở đó, một số thuộc ĐH Leuven hoàn toàn, một số khác là tài sản phối hợp, kết hợp với các trường đại học khác, hay các cơ quan khoa học, công nghệ, y tế… bên ngoài mà ĐH Leuven đóng vai trò trung tâm.
Có thể điểm ra đây 2 đơn vị trong số những trung tâm khoa học công nghệ nổi tiếng ở ĐH Leuven như: Viện Nghiên cứu Y học Rega, Trung tâm Vi Điện tử (CIMEC), Viện Công nghệ Sinh học (VIB), Viện Năng lượng, Viện Triết học v.v…
a/ Viện Nghiên cứu Y học Rega
Viện Rega bao gồm nhiều đơn vị nghiên cứu về y học và thuốc chữa bệnh với nhiều phòng thí nghiệm chuyên ngành hiện đaị. Viện này liên kết chặt chẽ với nhiều nhà bào chế thuốc nổi tiếng, phát minh ra những loại thuốc đặc hiệu để chữa những bệnh nan y của thời đạị.
Một số thành tựu khoa học thu được ở Viện Rega đã nổi tiếng trên thế giới. Chẳng hạn, nhóm nghiên cứu của GS Marc Van Ranst đã tìm thấy hợp chất chloroquine "có tác dụng tích cực chống lại coronavirus SARS". Nhóm này cho biết: Chloroquine có vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa, chữa bệnh suy hô hấp cấp SARS.
Hoặc, gần đây, Ủy ban châu Âu và Văn phòng phát minh châu Âu (EPO) đã trao tặng giải thưởng Cống hiến trọn đời trao cho nhà nghiên cứu y sinh người Bỉ, GS Erik De Clercq, Viện Rega về những công trình nghiên cứu thuốc chống virus; sử dụng trong điều trị những căn bệnh như HIV, viêm gan siêu vi B và bệnh ecpet.
Cần bổ sung thêm rằng, bên cạnh Viện Rega, bên cạnh ĐH Leuven là các bệnh viện đại học với ngót 1.000 giường bệnh. Đây là những cơ sở lý tưởng cho công việc nghiên cứu, thực hành và thử nghiệm các quy trình điều trị, thuốc đặc trị mới. Các bệnh viện ĐH Leuven còn nổi tiếng về thu hút bệnh nhân từ nhiều nước khác nhau ở châu Âu và thế giới.
b/ Trung tâm Vi Điện tử (CIMEC)
Đây là một cơ sở nghiên cứu, sản xuất phối hợp của nhiều trường đại học và cơ quan sản xuất kinh doanh. IMEC nổi tiếng là một trung tâm khoa học có tính độc lập hàng đầu tại châu Âu với 1.700 biên chế. Xung quanh CMEC có nhiều phòng thí nghiệm; xưởng sản xuất; công ty kinh doanh vệ tinh, chuyên nghiên cứu; đào tạo và sản xuất trong lĩnh vực điện tử nano; công nghệ nano; điện tử sinh học; điện tử hữu cơ; điện tử thần kinh; sản xuất chíp - 3D và pin mặt trời v.v…
Trung tâm đã và đang hứa hẹn đưa ra thị trường những công nghệ, sản phẩm độc đáo và quan trọng đối với công nghệ và sức khỏe con người.
Chẳng hạn, cùng với các nhà thầu sản xuất bán dẫn lớn nhất thế giới hợp tác đưa ra các quy trình công nghệ với các cổng có kích thước 22nm và bé hơn. Hoặc, Trung tâm IMEC đã phát triển thiết bị đo điện não đồ EEG sử dụng năng lượng cực nhỏ, cung cấp bởi nhiệt phát ra từ cơ thể, có thể gửi thông tin đến máy tính bằng sóng radio.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883097_hinh3.jpg
Hình 3: Nghiên cứu điện não đồ ở Viện Rega
Bài học từ chân lý cuộc sống
Hai cơ sở nghiên cứu nói trên, cũng như các cơ sở nghiên cứu triển khai khác, ngoài chức năng chính là nghiên cứu và ứng dụng khoa học, còn là "địa bàn rất quan trọng trong công việc đào tạo đại học và sau đại học ở ĐH Leuven và hỗ trợ một số trường đại học, cao đẳng khác trong nước - GS. Beukers.".
Chỉ có những cơ sở nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sản xuất như vậy nằm ngay trong trường đại học mới có thể kết hợp hữu cơ, tốt nhất vai trò nhà khoa học giỏi với thầy giáo giỏi, giữa sản phẩm khoa học tiên tiến với bài giảng hấp dẫn và bản luận án chất lượng cao, giữa phòng thí nghiệm và xưởng máy hiện đại với bài thực hành sống động và phong phú.
Rõ ràng, ĐH Leuven đã quán triệt phương châm mang tính chân lý phổ biến của quy trình đào tạo đại học là kết nối giảng dạy và nghiên cứu, lý thuyết với thực hành, bài giảng với các kỳ thực tập tại các doanh nghiệp, nhà máy xí nghiệp, bệnh viện…
Hay nói cách khác, trong thực tế, họ thực hiện tốt điều mà ở nước ta cũng từng nói, là tạo thành thế chiến lược “kiềng 3 chân” trong đào tạo đại học.
Chính phương châm đó đã mang lại cho ĐH Leuven này những thành tựu khoa học công nghệ tầm cỡ quốc tế, vừa đào tạo được những tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân, kỹ sư, bác sĩ có chất lượng cao được thế giới chấp nhận, họ đang thu hút một lượng lớn sinh viên và nghiên cứu sinh từ các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
http://i467.photobucket.com/albums/rr31/quangngai_photos/yeuquangngai_net/images1883098_hinh4.jpg
Hình 4: NCS từ VN chuyên ngành Quản trị Công nghiệp bên một mô hình cơ khí.
ĐH Leuven xứng đáng được đưa vào TOP 100 (thứ 65) trong những đại học đẳng cấp quốc tế và xếp hạng thứ 10 trong những đại học nghiên cứu xuất sắc của châu Âu.
Thành công của các trường đại học trên thế giới, như ĐH Leuven, cũng là bài học quý giá, nóng hổi đối với tất cả các đại học và cao đẳng nước ta, với toàn hệ thống đại học Việt Nam.
Chúng ta từng nói nhiều, viết nhiều, nhưng việc phải làm trước hết là hình thành các viện nghiên cứu trong trường đại học, phối hợp hay sáp nhập các viện nghiên cứu vào các trường đại học, thậm chí nhập Bộ Giáo dục (hay khối đại học) với Bộ Khoa học.
Tất cả vẫn đang là niềm mong ước cháy bỏng của những ai còn tâm huyết với sự nghiệp “trồng người” ở nước ta.
Vietnamnet