PDA

View Full Version : Nhạc sỹ Trần Hồng với nỗi trăn trở về nhạc dân gian


quangngai_group
13-07-11, 09:47 AM
Nhạc sỹ Trần Hồng sinh năm 1933 tại Mộ Đức, Quảng Ngãi. Người mẹ quê nghèo khó nhưng giàu tình thương đã nuôi ông lớn lên bên bầu sữa ngọt ngào và những câu ca dao thấm đẫm tình người. Quê hương Quảng Ngãi đẹp dịu dàng , những đêm trăng vằng vặc, bên những dòng sông quê, những người nông dân tát nước đêm khuya cùng hát dân ca, hò vè đối đáp làm vang dậy khúc sông quê là những chất men xúc tác đưa Trần Hồng) đến với tình yêu nghệ thuật dân gian.


http://yeuquangngai.net/upload/images/yeuquangngai.net_f33yv18ajjs6p4a00esc.jpg (http://yeuquangngai.net/upload/viewer.php?file=f33yv18ajjs6p4a00esc.jpg)
Nhạc sỹ Trần Hồng (trái)

Trường Lê Khiết, Quảng Ngãi là mái trường tuổi thơ của nhạc sỹ Trần Hồng, nơi đó ông được học văn hóa và cũng là nơi ông bắt đầu thể hiện niềm đam mê nghệ thuật của mình khi là học sinh của trường này. Tại đây, ông và nhạc sỹ Trương Quang Lục tham gia vào ban văn nghệ của nhà trường, thường xuyên tổ chức các chương trình văn nghệ tại trường. Năm 1953, ông được gọi vào làm phó đoàn dân công tuyên truyền cho mặt trận gồm 23 người do giáo sư Nguyễn Mạnh Hào sáng lập. Sau đó Đoàn được đặt tên là Đoàn dân công nhân dân liên khu V do nhạc sỹ Nhật Lai phụ trách.
Năm 1956, Nhạc sỹ Trần Hồng về sống tại Hà Nội, ở số 9 Ngõ Cấm Chỉ thuộc trụ sở của đoàn Văn công Trung Ương để phụ trách các đoàn Văn công Trung Ương. Cũng trong giai đoạn này, Nhạc sỹ Lưu Hữu Phước lập đoàn sưu tầm quan họ Bắc Ninh do ông làm trưởng đoàn, gồm có các nhạc sỹ như Tân Huyền, Nguyễn Tuấn Đức, Tú Ngọc, Trần Hồng, về các vùng quan họ thuộc tỉnh Bắc Ninh để khai thác các bài hát dân ca từ các nghệ nhân dân gian. Qua 3 tháng tổng kết, đoàn đã sưu tập được nhiều bài hát dân ca có giá trị. Nhạc sỹ Trần Hồng đã được học cách ghi âm và cách ghi lại các tác phẩm dân gian cũng vào giai đoạn này.

Đến năm 1959: ông được cử đi học lớp sáng tác và chỉ huy dàn nhạc hợp xướng do chuyên gia Triều Tiên dạy. Cũng trong năm này, ông làm chỉ huy dàn nhạc kịch hát bài chòi tại khu văn công Mai Dịch. Ông được tập hát dân ca do nghệ sỹ Ngô Thị Liễu, Nguyễn Lai, Đội tảo, Lê Thi dạy và từ đó khai thác làm chất liệu dân ca liên khu IV.

Bước vào tuổi nghỉ hưu vào năm 1980, Nhạc sỹ Trần Hồng cất công đi tìm kiếm nguồn văn hóa dân gian còn sót lại trong nhân dân và từ sự kiếm tìm ấy, ông đã cho ra đời 10 cuốn sách nghiên cứu về nghệ thuật hát bội và các loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian khác như hát bài chòi; hát bả trạo - một loại hình nghệ thuật độc đáo của người dân miền biển; hát sắc bùa - là một thể loại âm nhạc đặc sắc của người dân miền Nam Trung Bộ Việt Nam.

Nhạc sỹ Trần Hồng đã nhận được nhiều giải thưởng của UBND TP Đà Nẵng, của Hội Nghệ sỹ sân khấu Việt Nam, của Hội nhạc sỹ Việt Nam mà trong đó, tiêu biểu là những tác phẩm: Âm nhạc kịch dân ca (giải nhất năm 2004); Nhạc đàn kịch dân ca (giải nhì năm 2007) và các tác phẩm khác cho các công trình sưu tầm nghiên cứu văn hóa dân gian của mình. Trong những năm gần đây, hầu như năm nào ông cũng nhận được giải thưởng của Hội nhạc sỹ Việt Nam.

Năm nay Nhạc sỹ Trần Hồng xấp xỉ bước vào tuổi 80, ở cái tuổi nghỉ ngơi của người cao tuổi nhưng ông vẫn xông xáo trong các hoạt động văn nghệ của Hội Văn học nghệ thuật TP Đà Nẵng. Điều đáng quí ở người nhạc sỹ này là ông vẫn giữ trọn vẹn niềm đam mê với nghệ thuật văn hóa dân gian. Ông vẫn cất công đi về các vùng sâu, vùng xa trên địa bàn TP Đà Nẵng và các tỉnh lân cận, để sưu tầm , góp nhặt từng câu hát dân gian, từng câu hát bả trạo, hát sắc bùa mộc mạc nhưng thấm đẫm tình người, sâu đậm tình nghĩa, và giàu tính nhân văn của người Việt Nam, mà theo ông, không có một nghệ sỹ nào có thể sáng tác ra được những tác phẩm xuất sắc hơn thế.

Tạm biệt nhạc sỹ Trần Hồng tôi vẫn còn nhớ mãi nỗi lòng trăn trở của ông khi ông buồn rầu và lo lắng cho sự phát triển của các loại hình văn hóa dân gian khi loại hình nghệ thuật này đang có xu hướng mai một dần. Những công trình nghiên cứu của ông về hát bả trạo, hát sắc bùa, được bày bán ở các hiệu sách vẫn nằm im trên các giá sách. Bởi một phần lớn thanh thiếu niên hiện nay đang quay cuồng trong phong cách nhạc hiện đại, đang đánh mất dần bản sắc văn hóa dân tộc. Đó là một điều đáng báo động cho sự tẻ nhạt và đơn điệu về tâm hồn của một phần lớn thanh niên hiện nay khi họ đang quay lưng với văn hóa dân tộc.

Riêng với Nhạc sỹ Trần Hồng ở tuổi gần 80 nhưng bàn chân ông vẫn thoăn thoắt nhanh nhẹn đi qua bao vùng của đất nước, để sưu tầm từng điệu hát dân gian làm giàu cho vốn âm nhạc dân tộc của đất nước, truyền ngọn lửa say mê cho bao thế hệ học trò, bao người người dân quê Việt Nam mà ông gặp gỡ cái bản sắc văn hóa dân tộc mà ông đang lo lắng là sẽ mai một và mất đi trong tương lai.

Đại Đoàn Kết