PDA

View Full Version : Qua Câu Ca Dao Của Mẹ ...


Quê Tôi
17-07-09, 06:53 PM
Ca dao có lẽ là một phần của cuộc sống con người Việt Nam. Nhưng dần dà, do mức độ đô thị hóa, toàn cầu hóa, những lời thơ, câu ca đồng dao này dần dần mất đi những ảnh hưởng của nó đối với chúng ta, ít nhứt là những người dân sống nơi thành thị - Nơi mà các tác động văn hóa khác đang chiếm dần, lấn hết mọi ảnh hưởng của hình thức nghệ thuật dân gian này. Đó là một thực tại không tránh khỏi. Cũng giống như mọi thứ khác, việc bảo dưỡng, duy trì hình thức sinh hoạt văn hóa này không chỉ đơn thuần là của những người làm văn hóa mà nó là ý thức trách nhiệm gần như của cả mọi người.

...

Ngày xưa tôi vẫn nhớ Má tôi hay hát ru em tôi những câu ca dao mộc mạc và dễ thương ...

Ví dầu cầu ván đóng đinh
Cầu tre lắc lẻo gập ghình khó đi ...

Hay,

Con mèo mà trèo cây cau
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà
Chú chuột đi chợ đường xa
Mua mắm, mua muối giỗ cha con mèo

Hoặc,

Con mèo con chuột có lông
Cây tre có mắt, nồi đồng có quai

Và mãi cho đến ngày hôm nay, dù sống nơi mảnh đất Bắc Mỹ này, đôi khi tôi cũng thấy Má tôi ru con tôi bằng những lời ca, câu dao đó ! Hai thế hệ Cha Con tôi đều được ru bằng những lời ca dao như nhau từ cùng một người Mẹ, người Bà. Và chắc chắn rằng Ngoại tôi cũng đã ru giấc Má tôi, ru giấc các Cậu Gì tôi bằng những lời ca dao mộc mạc, gần gủi đó.

Điều đó có lẽ cho chúng ta thấy rõ một việc rằng - Các câu ca dao lưu truyền từ đời này sang đời khác qua hình thức truyền miệng của những tiếng ru con, ru cháu. Những tiếng ru con, ru cháu này, trong phạm vi nhỏ của từng gia đình chỉ là những lời ru để dìu con, cháu vào giấc ngủ - và có lẽ gần như chắc chắn rằng, mọi bà Mẹ, người Bà cũng chỉ nghĩ đơn giản như vậy thôi - Tuy nhiên, trên một phương diện rộng hơn, những lời ru ầu ơ, những câu ca dao này đã mang trong nó cái dòng văn hóa Việt, những lời ru này như một chất xúc tác, một động lực làm lưu chảy dòng văn hóa Việt từ đời này sang đời khác.

...

Thuở đầu đời chúng ta chỉ nghe những câu ca dao trên qua âm thanh nhẹ nhàng của lời Mẹ ru. Chúng ta không biết, không hiểu được, không hiểu hết những ý nghĩa của những lời ca đó. Nhưng việc đó có lẽ không cần thiết vào thời điểm đó. Lúc đó, điều quan trọng là lời ru của Mẹ nó nhẹ nhàng, êm dịu đưa chúng ta vào giấc ngủ của tuổi thơ - Điều đó đã quá đủ với cái lứa tuổi của chúng ta vào thời điểm đó. Cái khôn, cái hay, cái thâm thúy, cái mộc mạc của các lời ca dao, vào thời điểm đó, chúng ta có cần gì phải biết và phải hiểu !

Cái quan niệm về Bà Tiên Đầu Đời có lẽ bao giờ cũng đúng. Người phương Tây có câu nói rằng - Nhìn cách bạn ăn tôi có thể biết Mẹ bạn cho bạn ăn những gì - Bà Tiên Đầu Đời mà trong cuộc đời chúng ta, ai cũng có được cái diễm phúc để có. Bà Tiên Đầu Đời đã ru chúng ta qua những lời ca dao ngọt ngào - Những dòng sữa tinh thần của Mẹ đang thấm dần vào da thịt chúng ta, nuôi chúng ta lớn lên theo ngày tháng.

Càng lớn lên chúng ta càng biết được nhiều hơn, tích góp những điều học ở trường, những phân tích, những ví von, và dần dà chúng ta hiểu thêm ra ý nghĩa của các câu ca đó. Tuy nhiên, đôi lúc các câu ca dao cũng mang trong mình nó những biệt lập, những câu chuyện kèm theo mà ít khi chúng ta biết đến. Có thể những câu chuyện đính kèm theo các câu ca dao chỉ là những câu chuyện thêm thắt sau này. Nhưng cho dù là vậy đi chăng nữa, mục đích của những câu chuyện sẽ làm cho các câu ca dao nổi bật lên hơn mà thôi.

...

Lời ca dao đầu đời của Mẹ nó ngọt ngào, nó luân chuyển theo dòng đời của mỗi gia đình nhỏ chúng ta. Những câu ca dao mất dần đi, theo nhịp tiến triển của cuộc sống, không có nghĩa là dòng đời sẽ đứng lại, nhưng, gần như chắc chắn rằng, những thi vị của tuổi thơ sẽ mất đi rất nhiều.

Nhiều như câu trả lời của người Tô Cách Lan khi được hỏi họ thích sống ra sao thì họ trả lời rằng - Họ thích sống nơi mảnh đất họ được sinh ra, được ăn bánh mì, được uống sữa dê, và hát những khúc ca mà ngàn đời cha ông của họ đã từng ca vang.

Cái khúc ca ngàn đời, trong một ý nghĩa gần gũi nào đó với riêng chúng ta, đó chính là những câu ca dao của Mẹ đã ru giấc chúng ta ngày nào.

Nơi đây, mời bạn, cùng tôi, chúng ta ghi lại những câu, những lời ca dao mộc mạc đó. Chúng ta ghi lại mà không cần phải suy nghĩ những đúng sai, những hệ lụy chính trị, những tranh chấp. Chúng ta chỉ cần ghi lại những câu ca dao như những đứa bé thơ ngày nào đang nằm trong vòng tay của Mẹ và thiếp dần đi vào trong mộng bằng chính những lời ca dao này qua lời ru của Mẹ ...



quangngai.net