PDA

View Full Version : Nghề lặn biển ở Quảng Ngãi


quangngai_group
17-10-10, 10:32 AM
Đổi đời hay đổi mạng?

Lâu nay, nếu nói về nghề lặn biển thì ngư dân ở huyện Bình Sơn và huyện Lý Sơn (Quảng Ngãi) được ngư dân trong cả nước biết đến, vì có thể lặn sâu tới 50 - 70m dưới đáy biển. Thậm chí, thợ lặn còn được "xuất khẩu" qua Malaysia, Philippines... với thu nhập mỗi tháng 40 - 50 triệu đồng/lao động. Vậy mà, cuộc sống của họ vẫn khó khăn, chưa kể nhiều trường hợp còn bị tai nạn hay tử nạn...

http://yeuquangngai.net/upload/images/5sf3pzr4dyywbshgt7t.jpg (http://yeuquangngai.net/upload/viewer.php?file=5sf3pzr4dyywbshgt7t.jpg)

Thừa nỗi đau…
Anh Tiếu Viết Thạnh, cán bộ xã Bình Châu, huyện Bình Sơn cho biết, toàn xã có gần 80% người dân sống bằng nghề biển, trong đó có tới 50% làm nghề lặn biển. Nghề lặn biển ngoài việc bắt tôm, cá, còn bắt được những sản vật có giá trị hơn, như: Hải sâm, ngọc trai, đồi mồi... Ngư dân cũng lặn tìm phế liệu, đồ cổ từ những con tàu bị đắm từ nhiều thế kỷ trước. Thu nhập từ nghề lặn biển khoảng từ 10 - 15 triệu đồng/tháng, thậm chí có lúc đạt 20 - 25 triệu đồng/tháng. Thế nhưng, cũng chẳng thấy mấy ai giàu lên.

“Cái nghề này nguy hiểm lắm, bất trắc lắm. Câu nói "sinh nghề tử nghiệp" có lẽ "ứng" với nghề này nhất...", anh Thạnh nói. Chẳng hạn, anh Trịnh Văn Quý (thôn An Hải, xã Bình Châu) năm nay 39 tuổi, có hơn 10 năm làm nghề lặn biển. Đầu năm 2008, trong chuyến ra vùng biển gần đảo Lý Sơn, khi vừa lặn xuống độ sâu 30m, thân người lạnh ngắt, cảm giác vùng bụng và ngực như bị ép chặt, anh vội giật dây cấp cứu để bạn lặn kéo lên. Đến sàn tàu, người anh mềm nhũn, đổ sập xuống như một tàu lá. Ngay lập tức, anh được đưa vào cấp cứu ở Bệnh viện Quảng Ngãi. Dù giữ được tính mạng, nhưng từ đó đến nay, anh bị bại liệt toàn thân. 3 đứa con, cháu gái lớn 19 tuổi, cháu gái thứ hai 17 tuổi, đều phải bỏ học ở nhà đi phụ giúp mẹ bán cá vụn. Cháu trai thứ ba đang học lớp 7, cũng có nguy cơ phải bỏ học vì kinh tế quá khó khăn...

Hoàn cảnh của chị Trần Thị Thanh (thôn Phú Quý, xã Bình Châu) thương tâm hơn. Chồng chị là anh Võ Văn Trọng - một thợ lặn có thâm niên nhất nhì ở vùng này. Vậy mà, trong chuyến đi biển giữa năm 2008 ở vùng gần đảo Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang), anh bị tai nạn và chết dưới đáy đại dương. Chị Thanh "một nách" 3 đứa con dại, cháu đầu mới 14 tuổi, cháu thứ hai 12 tuổi và cháu thứ ba mới tròn 3 tuổi. Đáng nói hơn, đứa con trai đầu và con trai út đều bị dị tật…

Hiện toàn xã Bình Châu có hàng chục trường hợp làm nghề lặn bị tai nạn chết hoặc tàn tật suốt đời. Biết vậy, nhưng nếu không bám biển, họ chẳng biết sống bằng nghề gì.

… Thiếu kiến thức
Ông Phạm Đậu, năm nay đã hơn 60 tuổi, trú tại xóm Gành Cả, xã Bình Châu, là một trong những người có thâm niên trong nghề lặn biển, chia sẻ: "Thời gian thợ lặn làm việc dưới đáy biển thường khoảng 2 giờ, càng xuống sâu càng chịu áp lực nước rất lớn, nên lúc ngoi lên phải từ từ.

Lên chừng 20m, nghỉ khoảng 5 phút cho cơ thể điều hòa thích nghi... Khi lên hẳn mặt nước cần nghỉ ngơi, không được ăn uống, hút thuốc trong vòng 30 phút đầu...".

Gần 30 năm trong nghề, ông Đậu sắm được một chiếc tàu có công suất 350CV cho con trai làm chủ. Tuy vậy, mỗi chuyến ra khơi đánh bắt cá, đưa thợ lặn ra biển, ông vẫn cố gắng bám theo tàu, để chỉ bảo, dặn dò.

Ở Bình Châu, có nhiều người từng tham gia lặn tìm đồ cổ của những con tàu chìm từ thế kỷ XVII tại vùng biển Cù Lao Chàm (Quảng Nam). Đây là khu vực có dòng xoáy mạnh, độ sâu trên 70m nước vô cùng nguy hiểm, thợ lặn phải có sức khỏe tốt, có kinh nghiệm mới tham gia được. Năm 2008, ngay tại khu vực biển thôn An Hải (xã Bình Châu) cũng phát hiện 1 con tàu cổ đắm sâu dưới cát gần 10m. Thời gian đó, những thợ lặn đã đào tìm và phát hiện một khẩu súng thần công cùng 960 quả đạn nặng từ 3 - 7kg/quả. Những cổ vật quý giá trên đã được Bảo tàng tỉnh Quảng Ngãi thu giữ đưa về bảo quản, trưng bày.

Vài năm trở lại đây, ở Bình Châu rộ lên phong trào lặn biển thuê ở các nước như Philippines, Malaysia… Một số doanh nghiệp ở phía Nam hợp đồng với các doanh nghiệp đánh bắt hải sản tại các nước nói trên rồi về thuê những người làm nghề lặn biển ở Bình Châu và Lý Sơn sang làm việc, chủ yếu là tìm hải sâm, ngọc trai. Mỗi thợ lặn thu nhập bình quân 40 - 50 triệu đồng/tháng, nhưng cũng không bảo đảm an toàn lao động.

Năm 2008, Hiệp hội Pháp ngữ và Phát triển khoa học đời sống (AFEPS - Pháp) đã tổ chức chương trình hợp tác với huyện đảo Lý Sơn để tập huấn về kỹ thuật lặn biển an toàn cho ngư dân, nhằm giảm bớt rủi ro tai nạn. Chương trình này đã giúp cho người lặn biển nắm những trang thiết bị cần thiết để bảo đảm an toàn, phương pháp sơ cứu nạn nhân khi gặp tai nạn... Mặc dù ở Bình Sơn có hàng trăm thợ lặn biển, nhưng chương trình tập huấn này vẫn chưa được triển khai.

Bà con ngư dân rất mong muốn chính quyền và ngành chức năng mở những lớp bồi dưỡng về kiến thức nghề lặn biển, giúp họ phòng tránh được rủi ro khi mưu sinh trên biển.

Bằng dụng cụ thô sơ thế này, người lặn biển phải ngâm mình dưới đáy biển ở độ sâu 50 - 70m